Back to home
    World News

    Ka Lama Hawaii

    No Ka Elepani

    Concerning the Elephant

    LahainalunaFebruary 15, 18346 MIN READRead by 142Source
    Concerning the Elephant

    Photo Illustration

    Tip: Click on any Hawaiian paragraph to reveal its English translation.

    O ka Elepani ka mea nui o na mea wawae eha a pau. Ina e ku kekahi kanaka maluna o ke poo o kekahi, alaila, like ko laua kiekie me ko ka Elepani. Ewalu kapuai ke kiekie o kekahi, a he umiku mamalima ko kekahi.

    Aole i like ke ano o ka Elepani me ko kekahi ilio e. Ua kiekie kona kua, a ua kuapuu; aole hoi i like me ke Kamelo. Ua nui loa kona kino; ua pokole lona ai, a ua nui hoi; ua palah, laha kona mau pepeiao aole nae i ku iluna, ua pili no i ke poo; ua uuku loa kona mau maka, e like paha me ko ke kao: ua nui loa kona mau wawae, a ua loihi, a ua manam na hoi, elima no mana, ua pokole nae. He ano e wale no kona ihu, ua loihi loa me he laau la, a hiki loa ka nuku ilalo i ka lepo; a ma kela aoao, keia aoao o ka ihu, he mi o nui loa, oia ka mea i ole oia he niho elepani.

    Ua keokeo loa kekahi Elepani aole nae i nui na Elepani, keokeo he ahinahina wale no ka nui. Ua manonoa kona ili, a ua puupuu, a ua huluhulu iki.

    Aia ma na ululaau o Inia kahi e holoholo ai, a ma Aferika no hoi kekahi.

    O na lau laau a me na lala laau, a me na aa kana mea ai nui. E ai no hoi ia i ka mauu a me ka raiki, a me ka huapalaoa ia hua aku ia hua aku.

    E hiki wawe loa ke hoolaka i ka Elepani. Ina e manao kakou e hoolaka i na holoholona e, a laka loa, e pono no ke hana i ka wa uuku: aka, e hiki no ke hoolaka i ka Elepani i aia manawa a pau i ko wa uuku, ai i ka wa nui, a i ka wa elemakule no: a e hiki no ke zo koke aku ia ia, a hoolohe mai no ia i ka leo o ke kahu.

    Aole makemake ka Elepani i ka mehameha. Ina i nui lakou, ka poe i noho pu, a hele pu, o ko lakou mea oluolu ia. Nolaila, ina i ikeia Elepani ma ka uulaau, ua maopopo i ka poe imi, na nui no na Elepani kokoke mai. no ka mea, e hele pu wale no lakou, i kekahi manawa he haneri no la kou ma kahi hookahi.

    He loihi ke ola ana o ka Elepa ni, he po ole ko ke kanaka. Ua o leia, he haneri mak hiki a me kanalima ke ola ana o kekahi. akai ahi paha na mea i ola loihi pela; ua nui na mea i hiki i ka ha neri a me ka iwakalua o ka maka hiki.

    Ua nui ka ka Elepani lawelawe ana, me kona ihu, ua uuku no ka ka kou lawelawe ana me na lima. Me ia no ia i hoilili ai i kana ai, a hoo omo no iloko o ka waha; a oia hoi kona huewai a piha, ninini iho la no iloko o kona puu. Oia hoi ko na pahikaua, a hi i ia ia ke hahau ikaika lo. Malaila no kona ha na ana, a me kona honi ana.

    E hiki wawe loa ka Elepani o honi ana i ke ala a me ka pil u, a ua akamai lo i ka haha. Ina pa h, he iwakalua kanaka, a he ohia ko ke kahi maloko o kona eke, ho ni oke no ia, a kii aku e haha, a loa no, aole nalo. No kona a kamai i ka haha ana, hiki no ia ia ke lalau i ka p ne, a me ke kuikele a me ka hapaumi, a lawelawe no.

    Ina hakaka oia me kekahi holo holona, e make no ke holoholona a pau i kona mau niho nui ke ku. Me ia no e hiki ia ia ke hoolei iluna, a welu lilii ka bipi a ma ka Liona a me ka Tiga. Aole mea ola ia, ke kuia i kona mau niho.

    Ina hana maikai ke kanaka i ka Elepani, he mea e kona laka, a me kona lokomaikai. O na mea ulu wale no kana mea ai, nolaila, aole loa ia i luku aku i na holoho lona i mea ai nana. Ua nui loa kona aloha i kona poe makamaka, a e malama no ia ia lakou maloko o ka eha a me ka make.

    A e hoomaubala no kekahi, aole loa e ole kona hoopai ana i ka he wa: aole e poina e manao mau no. Ma Inia, a me Aferika, he wai wai maikai loa ka Elepani. E hi ki no ia ia na hana a pau ke ao ka pono ia. Nana no i kauo ka laau no na moku, a no na hale; e hiki ia ia ke amo i na mea kaumaha loa a lawe i kahi loihi; e wawahi no ia i ka hale kahiko, ke kauohaia; e kokua no hoi mamuli o ke kana ka i ka hieno ana o ka ukana o na moku, a e kauo i ka moku hou i kai, a, hana no ia mea aku, ia mea aku ke ao pono ia.

    Comments(1)

    Ryan1mo ago

    I saw the first couple paragraphs of this article in “Spoken Hawaiian” by Samuel H. Elbert. It’s great to see the legit article without okina and kahako, like the kupuna used to read. It would be great to get Keoni or Keao NeSmith to read the texts aloud so we can get listening practice from speakers who speak like the kupuna!